GIS là gì? Định nghĩa, khái niệm và thành phần chính của GIS

Từ khóa: , , , Bình luận: 0 Ngày đăng: 18/06/2019

GIS là gì? Định nghĩa, khái niệm và thành phần chính của GIS

GIS là gì? Là một hệ thống có ứng dụng rất lớn trong thực tế. Từ những năm 1980 đến nay đã có rất nhiều các định nghĩa về GIS được đưa ra, tuy nhiên chưa có định nghĩa nào khái quát một cách đầy đủ nhất về GIS vì phần lớn chúng đều được định nghĩa và xây dựng trên một khía cạnh ứng dụng cụ thể trong từng lĩnh vực.

Gis là gì? Khái niệm, định nghĩa và thành phần chính của GIS?

1 – Khái niệm GIS: GIS – Geographic Information System (Hệ thống thông tin địa lý)

G = Geographic: Địa lý – Dữ liệu dùng trong GIS là dữ liệu địa lý, GIS có thể trình bày dữ liệu dưới dạng bản đồ 2D hoặc 3D

I = Information: Thông tin – GIS lưu trữ và xử lý hai loại thông tin là Đặc trưng không gian và thuộc tính

S = System: Hệ thống – GIS là một hệ thống được sử dụng để thực hiện các chức năng khác của thông tin địa lý

Phần dữ liệu được quản lý bởi GIS có khái niệm là “thông tin”, đó là các dữ liệu về thuộc tính và không của của một đối tượng.

GIS có tính chất “hệ thống” tức là hệ thống của GIS được xây dựng từ các module, nên tính hoạt động độc lập và quản lý dễ dàng, hợp nhất và chặt chẽ.

Xem thêm: Sử dụng GIS – Tại sao lại sử dụng GIS?

 

Mô hình các thành phần của hệ thống GIS

 

Hiện nay, đang có ba định nghĩa về GIS được dùng nhiều nhất

+ Định nghĩa 1: GIS là một hệ thống thông tin được thiết kế để làm việc với các dữ liệu trong một hệ tọa độ quy chiếu. GIS bao gồm một hệ cơ sở dữ liệu và các phương thức để thao tác với dữ liệu đó.

+ Định nghĩa 2: GIS là một hệ thống nhằm thu thập, lưu trữ, kiểm tra, tích hợp, thao tác, phân tích và hiển thị dữ liệu được quy chiếu cụ thể vào trái đất.

+ Định nghĩa 3: GIS là một chương trình máy tính hỗ trợ việc thu thập, lưu trữ, phân tích và hiển thị dữ liệu bản đồ.

Một số quan niệm khác về GIS

+ Một bản đồ thông minh

+ Một cơ sở dữ liệu kết nối giữa các đặc trưng và thuộc tính

+ Các công cụ dùng để phân tích, biên tập và quản lý dữ liệu địa lý

Định nghĩa GIS

GIS là một hệ thống dùng đề trình bày, lưu trữ, quản lý và phân tích dữ liệu về các đối tượng trên bề mặt trái đất.

2 – Thành phần chính của GIS

Hệ thống GIS bao gồm 5 thành phần chính:

+ Con người

+ Dữ liệu

+ Phương pháp phân tích

+ Phần mềm

+ Phần cứng

Các thành phần này kết hợp với nhau nhằm tự động quản lý và phân phối thông tin thông qua biểu diễn địa lý.

* Con người

Con người là thành phần quan trọng nhất, là nhân tố xây dựng, thực hiện các thao tác điều hành sự hoạt động của hệ thống GIS

Người dùng GIS là những người sử dụng các phần mềm GIS đê giải quyết các bài toán không gian theo mục đích của họ. Họ thường là những người được đào tạo bài bản, kỹ càng về lĩnh vực GIS hay là những chuyên gia như sau:

Người xây dựng bản đồ: sử dụng các lớp bản đồ được lấy từ nhiều nguồn khác nhau, chỉnh sửa dữ liệu để tạo ra các bản đồ tùy theo mục đích và yêu cầu.

Người xuất bản: Sử dụng phần mềm GIS để kết xuất ra bản đồ dưới nhiều định dạng khác nhau.

Người phân tích: Giải quyết các vấn đề như tìm kiếm, xác định vị trí, giải pháp xứ lý,…

Người xây dựng dữ liệu: Là những người chuyên nhập dữ liệu bản đồ bằng các cách khác nhau như: Vẽ, chuyển đổi từ các định dạng khác, truy nhập cơ sở dữ liệu,…

Người quản trị cơ sở dữ liêu: Quản lsy cơ sở dữ liệu GIS, luôn đảm bảo hệ thống vận hành tốt nhất

Người thiết kế cơ sở dữ liệu: Phân tích, thiết kế và xây dựng các mô hình dữ liệu logic và vật lý

Người phát triển: Xây dựng, phát triển và cải tạo các phần mềm GIS để đáp dứng được các như cầu cụ thể

* Dữ liệu

Một cách tổng quát, người ta chia dữ liệu trong GIS thành 2 loại:

– Dữ liệu không gian (spatial) cho ta biết kích thước vật lý và vị trí địa lý của các đối tượng trên bề mặt trái đất

– Dữ liệu thuộc tính (non-spatial) là các dữ liệu ở dạng văn bản cho ta biết thêm các thông tin thuộc tính của đối tượng

* Phần cứng

Là các máy tính điện tự: PC, mini Computer, Mainframe, thiết bị đo đạc,… là các thiết bị mạng cần thiết khi triển khai GIS trên môi trường mạng. GIS cũng đòi hỏi các thiết bị ngoại vi đặc biệt cho việc nhập – xuất dữ liệu như: Máy số hóa(digitizer), máy vẽ(plotter), máy quét(scanner),…

* Phần mềm

Hệ thống phần mềm GIS rất đa dạng, mỗi công ty xây dựng GIS đều có hệ phần mềm riêng của mình. Tuy nhiên, có một dạng phần mềm mà các công ty phải xây dựng là hệ quản trị cơ sở dữ liệu địa lý.

Dạng phần mềm này nhằm mục đích nâng cao khả năng cho các phần mềm cơ sở dữ liệu thương mại trong việc: Sao lưu dữ liệu, định nghĩ bảng, quản lý các giao dịch do đó ta có thể lưu các dữ liệu bản đồ địa lý dưới dạng các đối tượng hình học trực tiếp trong các cột của bảng quan hệ và nhiều công việc khác.

Xem thêm: Ứng dụng GIS trong quá trình quản lý và phát triển đô thị